Առցանց հոգեբան. ինչպես է անցնում խորհրդատվությունը, և արդյոք այն օգնում է

Ոչ վաղ անցյալում առցանց խորհրդատվությունը ժամանակավոր լուծում էր թվում այն դեպքերի համար, երբ հանդիպել հնարավոր չէ։ Այսօր շատերի համար այն սովորական ձևաչափ է. կարելի է այլ երկրից խոսել մայրենի լեզվով, մեկ ժամ չծախսել ճանապարհին և չմտածել, թե ում մոտ թողնել երեխաներին։ Կպատմեմ, թե ինչպես է անցնում հոգեբանի կամ հոգեթերապևտի հետ տեսազանգով հանդիպումը, ինչ են ասում դրա մասին հետազոտությունները և ինչպես ընտրել առցանց հոգեբան։

Ինչպես է անցնում տեսազանգով խորհրդատվությունը

Ժամն ընտրում եք կայքում, և այն ցույց է տրվում ձեր ժամային գոտու ժամով, որտեղ էլ որ լինեք։ Հանդիպումից առաջ ստանում եք տեսազանգի հղումը։ Սովորաբար ոչինչ տեղադրել պետք չէ. բավական է տեսախցիկով հեռախոս, պլանշետ կամ համակարգիչ և կայուն ինտերնետ։

Հանդիպումն ինքնին քիչ է տարբերվում առերեսից։ Տեսնում ենք միմյանց, խոսում ենք, ես հարցեր եմ տալիս, երբեմն վարժություններ ենք անում՝ շնչառության, մարմնի զգացողություններին ուշադրության կամ մտքերի հետ աշխատանքի համար։ Շնչառական և մարմնային շատ տեխնիկաներ լավ են ստացվում նաև էկրանի միջոցով։

Նախապես պայմանավորվում ենք, թե ինչ անել, եթե կապն ընդհատվի. օրինակ՝ ես զանգում եմ հեռախոսով, կամ անցնում ենք այլ հավելվածի։ Մանրուք է, բայց այդպես ավելի հանգիստ է։

Օգնո՞ւմ է առցանց թերապիան

Սա ամենահաճախ տրվող հարցն է, և այն արդարացի է։ 2021 թվականի մեծ ամփոփման մեջ համեմատել են տասնյակ հետազոտություններ, որտեղ նույն օգնությունը տրամադրվել է տեսազանգով և առերես։ Ընդհանուր առմամբ արդյունքները համեմատելի են եղել։ Հեղինակները նաև նշում են, որ խիստ պատահականացված հետազոտությունները դեռ քիչ են, ուստի վերջնական խոսքն ասված չէ։

Կարևոր են նաև հարաբերությունները հոգեբանի հետ. վստահելի աշխատանքային կապը զուգորդվում է թերապիայի ավելի լավ արդյունքների հետ։ Տեսազանգով թերապիայի մասին հետազոտությունների ամփոփումը ցույց է տվել, որ այդպիսի կապ ձևավորվում է նաև էկրանի միջոցով, և հաճախորդներն այն գնահատում են ոչ պակաս, քան առերես հանդիպումների ժամանակ։

Դա չի նշանակում, որ առցանց ձևաչափը բոլորին և միշտ հարմար է։ Բայց տագնապի, ընկճված տրամադրության, սթրեսի, ճգնաժամերի և հարաբերությունների դժվարությունների դեպքում շատերի համար այն լիարժեք ձևաչափ է, ոչ թե «ծայրահեղ դեպքի» տարբերակ։

Ինչպես ապահովել գաղտնիությունը

Առցանց հանդիպման ամենակարևոր պայմանն այն է, որ ձեզ հանգիստ զգաք, և ոչ ոք ձեզ չլսի։ Մի քանի խորհուրդ՝

• Ընտրեք փակվող դռնով սենյակ։ Եթե բոլորը տանն են, կարող եք նստել նաև հանգիստ տեղում կայանված մեքենայում։
• Օգտագործեք ականջակալներ. այդպես տնեցիները չեն լսի, թե ինչ եմ ասում ես, և ձեզ համար ավելի հեշտ կլինի անկեղծ խոսել։
• Խնդրեք տնեցիներին չմտնել կամ դռանը գրություն փակցրեք։ Դռան մյուս կողմում միացված երաժշտությունը կամ օդափոխիչը կխլացնի ձայները։
• Հանդիպման ժամանակ անջատեք ծանուցումները։
• Եթե տանը խոսելու տեղ իսկապես չկա, ասեք ինձ։ Միասին լուծում կգտնենք՝ այլ ժամ, այլ տեղ կամ առերես հանդիպում։

Իմ կողմից նույնպես կանոններ կան։ Հանդիպումներն անցկացնում եմ մենակ, փակ սենյակում, և դրանք չեմ ձայնագրում կամ տեսագրում։ Կայքում հաղորդագրությունները և իմ աշխատանքային նշումները պահվում են գաղտնագրված, իսկ հիշեցման նամակներում ոչինչ չկա հանդիպումների բովանդակության մասին։

Ում է հարմար առցանց ձևաչափը, և երբ է ավելի լավ առերես հանդիպել

Առցանց ձևաչափը հաճախ ընտրում են՝

• Արտասահմանում ապրող հայերը և նրանք, ովքեր վերջերս են տեղափոխվել։ Որտեղ էլ ապրեք, կարող եք մայրենի լեզվով խոսել մի մարդու հետ, ով հասկանում է ձեր միջավայրը։
• Փոքր երեխաների ծնողները, որոնց համար դժվար է տնից դուրս գալ։
• Նրանք, ովքեր շատ են աշխատում կամ հաճախ են ճամփորդում։
• Փոքր քաղաքների և գյուղերի բնակիչները, որտեղ մոտակայքում հոգեբան չկա, կամ բոլորը միմյանց ճանաչում են։
• Նրանք, ում համար ավելի հեշտ է բացվել իրենց ծանոթ միջավայրում։

Առերես հանդիպումը կարող է ավելի լավ լինել, եթե՝

• տանը չունեք տեղ, որտեղ մենակ եք և կարող եք ազատ խոսել,
• ձեզ համար դժվար է կենտրոնանալ էկրանի առաջ, կամ տեխնիկան ինքնին տագնապ է առաջացնում,
• նախընտրում եք մարմնակենտրոն աշխատանքը դեմ առ դեմ,
• վիճակը հիմա շատ ծանր է, և օգնություն է պետք կողքին՝ բժիշկ, մտերիմներ, առերես մասնագետ։

Եթե վտանգի մեջ եք կամ մտածում եք ինքներդ ձեզ վնասելու մասին, առցանց խորհրդատվությունը չի փոխարինի անհապաղ օգնությանը։ Օգնություն ստացեք նույն օրը, իսկ անմիջական վտանգի դեպքում զանգահարեք 911։

Առերես հանդիպումներն անցկացնում եմ Երևանում։ Կարելի է սկսել մեկ ձևաչափով և հետո անցնել մյուսին։

Ինչպես ընտրել առցանց հոգեբան

Համացանցում մասնագետ գտնելը հեշտ է, բայց նույնքան հեշտ է սխալվել։ Ուշադրություն դարձրեք մի քանի բանի՝

• Կրթություն։ Մասնագիտական դիպլոմ և կոնկրետ մեթոդների ուսուցում, օրինակ՝ կոգնիտիվ-վարքային թերապիա (ԿՎԹ) կամ EMDR։ Միանգամայն նորմալ է հարցնել, թե որտեղ է մարդը սովորել։
• Սուպերվիզիա։ Լավ հոգեբանը կանոնավոր քննարկում է իր աշխատանքն ավելի փորձառու գործընկերոջ հետ։
• Պարզ կանոններ։ Որքան է տևում հանդիպումը և ինչ արժե, ինչպես չեղարկել այն կամ տեղափոխել այլ ժամի, ինչ է լինում, եթե կապն ընդհատվում է։ Գները պետք է բաց նշված լինեն, ոչ թե հայտնվեն միայն անձնական հաղորդագրությամբ։
• Տվյալների պաշտպանություն։ Որտեղ են պահվում ձեր հաղորդագրություններն ու գրառումները, ով կարող է դրանք տեսնել, արդյոք հանդիպումները ձայնագրվում են։
• Լեզու։ Զգացմունքների մասին ամենահեշտը մայրենի լեզվով խոսելն է։

Շատերը փնտրում են «անանուն հոգեբան»։ Թերապիայում լիակատար անանունություն սովորաբար չի լինում. հոգեբանը պետք է իմանա ձեր անունը և թե ինչպես կապվել ձեզ հետ, գոնե ձեր անվտանգության համար։ Բայց կա գաղտնիություն. այն, ինչ պատմում եք, մնում է ձեր և հոգեբանի միջև, բացառությամբ մի քանի նեղ դեպքերի, որոնց մասին ասում են աշխատանքի սկզբում։ Այս մասին ավելի մանրամասն գրել եմ առաջին հանդիպման մասին հոդվածում։

Անվճար ծանոթություն

Եթե ուզում եք հասկանալ՝ ձեզ հարմա՞ր է առցանց ձևաչափը, գրանցվեք ինձ հետ 15 րոպեանոց անվճար ծանոթության տեսազանգի։ Միաժամանակ կստուգենք ձայնը և պատկերը, դուք կտաք ձեր հարցերը, և կորոշենք՝ ուզում ենք արդյոք շարունակել։ Հանդիպումների արժեքը նշված է կայքում, իսկ գրանցվելիս ոչինչ վճարել պետք չէ։ Հանդիպումներն անցնում են հայերեն կամ ռուսերեն՝ առցանց ցանկացած երկրից կամ առերես Երևանում։

Իսկ զանգից առաջ կարող եք մեր կայքում անցնել անվճար WHO-5 ինքնազգացողության թեստը կամ տրամադրության PHQ-9 թեստը։ Դրանք մի քանի րոպե են տևում, և արդյունքը կարող եք ցույց տալ ինձ հանդիպման ժամանակ։